Herstel het microbioom met verdwenen soorten – Met yoghurt van L. reuteri

Bijgewerkt op 9 juli 2025

Recept: zelf L. reuteri-yoghurt maken

Na het verkennen van de fascinerende gezondheidseffecten van L. reuteri gaan we nu over naar het praktische gedeelte: zelf probiotische yoghurt maken – ook geschikt voor mensen met lactose-intolerantie (zie opmerkingen hieronder).

Ingrediënten (voor ongeveer 1 liter yoghurt)

• 1-4 capsules met het L. reuteri-probioticum, elk met 5 × 10⁹ CFU (ten minste 5-20 miljard kiemen)
• 1 eetlepel inuline (alternatief: GOS of XOS bij fructose-intolerantie)
• 1 liter (biologische) volle melk, 3,8% vet, ultrahoog verhit en gehomogeniseerd, of UHT-melk met 3,5% vet
  • (Hoe hoger het vetgehalte van de melk, hoe dikker de yoghurt)

Opmerking:

• 1 capsule L. reuteri, ten minste 5 × 10⁹ (5 miljard) CFU (en)/KBE (de)
• CFU staat voor colony forming units – in het Duits: kolonie-bildende Einheiten (KBE). Deze eenheid geeft aan hoeveel levensvatbare micro-organismen een preparaat bevat.

Opmerkingen over melkkeuze en temperatuur

• Gebruik geen verse melk – deze is niet stabiel genoeg voor de lange fermentatietijden.
• H-melk is ideaal (houdbare melk, ultrahoog verhit): deze is steriel en kan direct worden gebruikt.
• De melk moet op kamertemperatuur zijn – verwarm deze anders voorzichtig au bain-marie tot 38 °C (100 °F). Vermijd hogere temperaturen: boven ongeveer 44 °C raken de probiotische culturen beschadigd of worden ze vernietigd.

Bereiding

1. Open de L. reuteri-capsules en doe het poeder in een kleine kom.
2. Voeg 1 eetlepel inuline per liter melk toe – dit werkt als prebioticum en bevordert de bacteriegroei. Voor mensen met fructose-intolerantie zijn GOS of XOS geschikte alternatieven.
3. Voeg 2 eetlepels melk toe aan de kom en roer grondig om klontjes te voorkomen.
4. Roer de resterende melk erdoor en meng goed.
5. Giet het mengsel in een voor fermentatie geschikte kom (bijvoorbeeld van glas).
6. Plaats in de yoghurtmaker, stel de temperatuur in op 38 °C (100 °F) en laat 36 uur fermenteren.

Gebruik vanaf de tweede bereiding 2 eetlepels yoghurt van de vorige bereiding als starter.

Bereid de eerste batch met de probiotische capsules.

Gebruik vanaf de tweede bereiding 2 eetlepels yoghurt van de vorige bereiding als starter. Dit geldt ook als de eerste bereiding nog vloeibaar of niet helemaal stevig is. Gebruik deze als starter zolang de yoghurt fris ruikt, mild zuur smaakt en geen tekenen van bederf vertoont, zoals schimmel, ongebruikelijke verkleuringen of een scherpe afwijkende geur.

Per 1 liter melk:

• 2 eetlepels yoghurt van de vorige bereiding,
• 1 eetlepel inuline en
• 1 liter UHT-melk of gehomogeniseerde volle melk die ultrahoog verhit is.

Instructies:

Doe 2 eetlepels yoghurt van de vorige batch in een kleine kom. Voeg 1 eetlepel inuline toe en meng dit met 2 eetlepels melk tot een glad en klontvrij mengsel. Roer de resterende melk erdoor en meng goed. Giet het mengsel in een bakje dat geschikt is voor fermentatie en plaats dit in de yoghurtmaker. Laat 36 uur fermenteren op 41 °C.

Let op: Inuline is de voedingsbron voor de culturen. Voeg per batch 1 eetlepel inuline per liter melk toe.

Als je vragen hebt, helpen we je graag per e-mail via team@tramunquiero.com of via ons contactformulier.

Waarom 36 uur?

De keuze voor deze fermentatieduur is wetenschappelijk onderbouwd: L. reuteri heeft ongeveer 3 uur nodig per verdubbeling. In 36 uur vinden 12 verdubbelingscycli plaats – dit komt overeen met exponentiële groei en een hoge concentratie actieve probiotische kiemen in het eindproduct. Bovendien stabiliseert de langere rijping de melkzuren en maakt deze de culturen bijzonder veerkrachtig.

Tips voor perfecte resultaten

• De eerste batch is meestal nog wat vloeibaarder of korreliger. Gebruik 2 eetlepels van de vorige batch als starter voor de volgende ronde – bij elke nieuwe batch verbetert de consistentie.
• Meer vet = een dikkere consistentie: hoe hoger het vetgehalte van de melk, hoe romiger de yoghurt wordt.
• De bereide yoghurt kan maximaal 7 dagen in de koelkast worden bewaard.

Gebruiksadvies:

Geniet dagelijks van ongeveer een halve kop (ca. 125 ml) yoghurt – bij voorkeur regelmatig, bijvoorbeeld bij het ontbijt of als tussendoortje. Zo kunnen de aanwezige microben zich optimaal ontwikkelen en je microbioom duurzaam ondersteunen.

Bewaren van de bacteriecapsules

Bewaar de bacteriecapsules op een koele, droge plaats. Bewaar ze bij voorkeur in de koelkast.

Het hersluitbare plastic zakje beschermt de capsules tegen vocht en is ideaal voor gekoelde opslag.

Raadpleeg voor meer informatie de veelgestelde vragen in de productbeschrijving of de Veelgestelde vragen (FAQ) sectie in de voettekst van onze online winkel.

Yoghurt maken met plantaardige melk – een alternatief met kokosmelk

Voor wie vanwege lactose-intolerantie overweegt plantaardige melkalternatieven te gebruiken om L. reuteri-yoghurt te maken, geldt het volgende: meestal is dat niet nodig. Tijdens de fermentatie breken de probiotische bacteriën het grootste deel van de aanwezige lactose af – de afgewerkte yoghurt wordt daardoor vaak goed verdragen, zelfs bij lactose-intolerantie.

Wie zuivelproducten echter om ethische redenen (bijvoorbeeld als veganist) of vanwege gezondheidszorgen over hormonen in dierlijke melk wil vermijden, kan kiezen voor plantaardige alternatieven zoals kokosmelk. Yoghurt maken met plantaardige melk is technisch veeleisender, omdat de natuurlijke suikerbron (lactose), die de bacteriën als energiebron gebruiken, ontbreekt.

Voordelen en uitdagingen

Een voordeel van plantaardige zuivelproducten is dat ze geen hormonen bevatten, zoals die wel in koemelk kunnen voorkomen. Veel mensen melden echter dat fermentatie met plantaardige melk vaak niet betrouwbaar werkt. Vooral kokosmelk heeft de neiging om zich tijdens de fermentatie te scheiden in waterige fasen en vetbestanddelen, wat de textuur en smaakbeleving kan beïnvloeden.

Recepten met gelatine of pectine geven soms betere resultaten, maar blijven onbetrouwbaar. Een veelbelovend alternatief is het gebruik van guargom, dat niet alleen de gewenste romige consistentie bevordert, maar ook als prebiotische vezel voor het microbioom werkt.

Recept: Kokosmelkyoghurt met guargom

Met deze basis kun je met succes yoghurt fermenteren met kokosmelk. Je kunt beginnen met de bacteriestam van je keuze – bijvoorbeeld met L. reuteri of een starter van een vorige batch.

Ingrediënten

• 1 blik (ca. 400 ml) kokosmelk (zonder toevoegingen zoals xanthan of gellan; guargom is toegestaan)
• 1 el suiker (sacharose)
• 1 el rauw aardappelzetmeel
• ¾ tl guargom (niet de gedeeltelijk gehydrolyseerde vorm!)
• Bacteriecultuur naar keuze (bijv. de inhoud van een L. reuteri-capsule met minstens 5 miljard KVE)
  of 2 el yoghurt van een vorige batch

Bereiding

1. Verwarmen
   Verwarm de kokosmelk in een kleine pan op middelhoog vuur tot ongeveer 82 °C (180 °F) en houd deze temperatuur 1 minuut aan.
2. Het zetmeel erdoor roeren
   Meng de suiker en het aardappelzetmeel al roerend. Haal de pan vervolgens van het vuur.
3. Guargom erdoor mengen
   Roer na ongeveer 5 minuten afkoelen de guargom erdoor. Mix het mengsel vervolgens minstens 1 minuut met een staafmixer of blender – dit zorgt voor een homogene en dikke consistentie (vergelijkbaar met room).
4. Laten afkoelen
   Laat het mengsel afkoelen tot kamertemperatuur.
5. Bacteriën toevoegen
   Roer de probiotische cultuur voorzichtig erdoor (niet mixen).
6. Fermentatie
   Giet het mengsel in een glazen pot en laat het 48 uur fermenteren bij ongeveer 37 °C (99 °F).

Waarom guargom?

Guargom is een natuurlijke vezel afkomstig van de guarboon. Deze bestaat voornamelijk uit de suikermoleculen galactose en mannose (galactomannaan) en dient als prebiotische vezel die door gunstige darmbacteriën wordt gefermenteerd – bijvoorbeeld tot korteketenvetzuren zoals butyraat en propionaat.

Voordelen van guargom:

• Stabilisatie van de yoghurtbasis: Voorkomt dat vet en water zich scheiden.
• Prebiotisch effect: Bevordert de groei van gunstige bacteriestammen zoals Bifidobacterium, Ruminococcus en Clostridium butyricum.
• Betere balans van het microbioom: Ondersteunt mensen met het prikkelbaredarmsyndroom of dunne ontlasting.
• Versterking van de werking van antibiotica: Uit onderzoek bleek een 25% hoger succespercentage bij de behandeling van SIBO (bacteriële overgroei in de dunne darm).

Belangrijk: gebruik niet de gedeeltelijk gehydrolyseerde vorm van guargom – deze heeft geen gelvormende werking en is niet geschikt voor yoghurt.

Waarom we 3–4 capsules per batch aanbevelen

Voor de eerste fermentatie met Limosilactobacillus reuteri raden we aan om per batch 3 tot 4 capsules (15 tot 20 miljard CFU) te gebruiken.

Deze dosering is gebaseerd op de aanbevelingen van Dr. William Davis, die in zijn boek “Super Gut” (2022) beschrijft dat een starthoeveelheid van ten minste 5 miljard kolonievormende eenheden (CFU) nodig is om een succesvolle fermentatie te garanderen. Een hogere starthoeveelheid van ongeveer 15 tot 20 miljard CFU blijkt bijzonder effectief te zijn.

De achtergrond: L. reuteri verdubbelt zich onder optimale omstandigheden ongeveer elke 3 uur. Tijdens een typische fermentatieduur van 36 uur vinden ongeveer 12 verdubbelingen plaats. Dit betekent dat zelfs een relatief kleine starthoeveelheid theoretisch voldoende kan zijn om een groot aantal bacteriën te produceren.

In de praktijk is een hoge startdosering om verschillende redenen echter verstandig. Ten eerste vergroot deze de kans dat L. reuteri zich snel en dominant vestigt tegenover eventueel aanwezige vreemde kiemen. Ten tweede zorgt een hoge startconcentratie voor een gestage pH-daling, die de typische fermentatieomstandigheden stabiliseert. Ten derde kan een te lage begindichtheid leiden tot een vertraagde start van de fermentatie of onvoldoende groei.

Daarom raden we aan om voor de eerste batch 3 tot 4 capsules te gebruiken, zodat de yoghurtcultuur betrouwbaar kan starten. Na de eerste succesvolle fermentatie kan de yoghurt doorgaans tot 20 keer worden gebruikt voor het opnieuw kweken, voordat verse starterculturen worden aanbevolen.

Opnieuw beginnen na 20 fermentaties

Een veelgestelde vraag bij fermentatie met Limosilactobacillus reuteri is: Hoe vaak kun je een yoghurtstarter hergebruiken voordat je een verse startercultuur nodig hebt? Dr. William Davis raadt in zijn boek Super Gut (2022) aan om gefermenteerde Reuteri-yoghurt niet continu gedurende meer dan 20 generaties (of batches) opnieuw te maken. Maar is dit aantal wetenschappelijk onderbouwd? En waarom precies 20 – niet 10 of 50?

Wat gebeurt er bij terugenten?

Zodra je Reuteri-yoghurt hebt gemaakt, kun je die als starter voor de volgende batch gebruiken. Hierbij worden levende bacteriën uit het eindproduct overgebracht naar een nieuwe voedingsoplossing (bijv. melk of plantaardige alternatieven). Dit is efficiënt, bespaart capsules en wordt in de praktijk vaak gedaan.

Herhaaldelijk terugenten leidt echter tot een biologisch probleem:
Microbiële drift.

Microbiële drift – hoe culturen veranderen

Bij elke overdracht kunnen de samenstelling en eigenschappen van een bacteriecultuur geleidelijk veranderen. Redenen hiervoor zijn:

• Spontane mutaties tijdens de celdeling (vooral bij een hoge turnover in warme omgevingen)
• Selectie van bepaalde subpopulaties (bijv. snellere groeiers verdringen tragere)
• Besmetting door ongewenste micro-organismen uit de omgeving (bijv. ziektekiemen in de lucht, keukenmicroflora)
• Voedingsgerelateerde aanpassingen (bacteriën «wennen» aan bepaalde melksoorten en veranderen hun stofwisseling)

Het resultaat: na meerdere generaties is het niet langer gegarandeerd dat dezelfde bacteriesoort – of ten minste dezelfde fysiologisch actieve variant – als aan het begin in de yoghurt aanwezig is.

Waarom dr. Davis 20 generaties aanbeveelt

Dr. William Davis ontwikkelde oorspronkelijk de L. reuteri-yoghurtmethode voor zijn lezers om specifieke gezondheidsvoordelen te benutten (bijv. het vrijkomen van oxytocine, beter slapen en een verbeterde huid). In deze context schrijft hij dat een aanpak «ongeveer 20 generaties betrouwbaar werkt», waarna een nieuwe startercultuur uit een capsule moet worden gebruikt (Davis, 2022).

Dit is niet gebaseerd op systematische laboratoriumtests, maar op praktische ervaring met fermentatie en meldingen uit zijn gemeenschap.

«Na ongeveer 20 generaties hergebruik kan je yoghurt aan kracht verliezen of niet meer betrouwbaar fermenteren. Gebruik op dat moment opnieuw een verse capsule als starter.»
— Super Gut, dr. William Davis, 2022

Hij onderbouwt het aantal pragmatisch: na ongeveer 20 keer opnieuw kweken neemt het risico toe dat ongewenste veranderingen merkbaar worden – bijvoorbeeld een dunnere consistentie, een veranderd aroma of een verminderd gezondheidseffect.

Zijn hier wetenschappelijke studies over?

Er bestaan nog geen concrete wetenschappelijke studies die specifiek gaan over L. reuteri-yoghurt na 20 fermentatiecycli. Er is echter wel onderzoek naar de stabiliteit van melkzuurbacteriën na meerdere passages:

• In de voedingsmicrobiologie wordt algemeen aanvaard dat genetische veranderingen na 5–30 generaties kunnen optreden – afhankelijk van de soort, temperatuur, het medium en de hygiëne (Giraffa et al., 2008).
• Fermentatiestudies met Lactobacillus delbrueckii en Streptococcus thermophilus laten zien dat er na ongeveer 10–25 generaties een verandering in de fermentatieprestaties kan optreden (bijv. een lagere zuurgraad of een veranderd aroma) (O’Sullivan et al., 2002).
• Voor Lactobacillus reuteri specifiek is bekend dat de probiotische eigenschappen sterk kunnen variëren afhankelijk van subtype, isolaat en omgevingsomstandigheden (Walter et al., 2011).

Deze gegevens suggereren: 20 generaties zijn een conservatieve, verstandige richtlijn om de integriteit van de cultuur te behouden – vooral als je de gezondheidseffecten (bijv. de productie van oxytocine) wilt behouden.

Conclusie: 20 generaties als praktisch compromis

Of 20 het «magische getal» is, kan niet exact wetenschappelijk worden vastgesteld. Maar:

• Minder dan 10 batches weggooien is doorgaans niet nodig.
• Meer dan 30 batches enten verhoogt het risico op mutaties of besmetting.
• 20 batches komen overeen met ongeveer 5–10 maanden gebruik (afhankelijk van het verbruik) – een goede periode voor een frisse start.

Aanbeveling voor de praktijk:

Na maximaal 20 yoghurtbereidingen moet je een nieuwe aanpak gebruiken met verse startercultuur uit capsules – vooral als je L. reuteri specifiek als “Lost Species” voor je microbioom wilt gebruiken.

Dagelijkse voordelen van L. reuteri-Yoghurt

Bouw het microbioom opnieuw op met verloren soorten – met yoghurt van L. reuteri

Het microbioom speelt een cruciale rol in onze gezondheid. Het beïnvloedt onze spijsvertering, ons immuunsysteem en zelfs ons humeur. Veel factoren, zoals een onevenwichtige voeding, overmatig antibioticagebruik en stress, kunnen de balans van het microbioom echter verstoren. Gelukkig zijn er eenvoudige en effectieve manieren om het microbioom weer te stabiliseren en het aantal gunstige microben te vergroten.

Een van deze methoden is het maken van probiotische yoghurt, specifiek met bacteriesoorten zoals Limosilactobacillus reuteri en andere gezondheidsbevorderende microben.

In dit hoofdstuk leer je hoe je thuis yoghurt maakt ter ondersteuning van je microbioom. Je krijgt een stapsgewijze handleiding voor het maken van L. reuteri-yoghurt en uitleg over hoe je met andere bacteriesoorten kunt werken om je microbioom verder te versterken. Of je nu lactose-intolerant bent of niet – deze methoden zijn voor iedereen toegankelijk.

Het microbioom versterken – de rol van Lost Species

Het menselijke microbioom ondergaat een ingrijpende verandering. Onze moderne levensstijl – gekenmerkt door sterk bewerkte voedingsmiddelen, hoge hygiënenormen, keizersneden, kortere borstvoedingsperioden en frequent antibioticagebruik – heeft ertoe geleid dat bepaalde micro-organismen die millennialang deel uitmaakten van ons interne ecosysteem tegenwoordig nog maar nauwelijks in de menselijke darm worden aangetroffen.

Deze microben worden aangeduid als “Lost Species” – oftewel “verloren soorten”.

Wetenschappelijke studies suggereren dat het verlies van deze soorten verband houdt met de toename van moderne gezondheidsproblemen, zoals allergieën, auto-immuunziekten, chronische ontstekingen, psychische aandoeningen en stofwisselingsziekten (Blaser, 2014).

Het herstel van het microbioom door gerichte toediening van ‘Lost Species’ opent nieuwe perspectieven voor de preventie en behandeling van talrijke welvaartsziekten. Het opnieuw vestigen van deze oude microben — bijvoorbeeld via speciale probiotica, gefermenteerd voedsel of zelfs fecale transplantaties — is een veelbelovende manier om de microbiële diversiteit en daarmee de veerkracht van het lichaam te versterken.

Waarom Lost Species belangrijk zijn voor de gezondheid

De zogenoemde ‘Lost Species’ — microbiële soorten die ooit een integraal onderdeel vormden van het menselijke microbioom — zijn tegenwoordig grotendeels verdwenen uit de westerse bevolking. Onderzoeken naar traditionele culturen, zoals de Hadza in Tanzania, tonen aan dat deze mensen een aanzienlijk diverser microbioom hebben dan inwoners van geïndustrialiseerde landen (Smits et al., 2017). Het verlies van deze microbiële diversiteit heeft verstrekkende gevolgen voor de gezondheid.

Sommige van deze microben vervullen centrale fysiologische functies in het lichaam. Hun afwezigheid houdt verband met een verhoogd risico op talrijke chronische ziekten. De belangrijkste functies van deze microbiële soorten kunnen worden samengevat in de volgende gebieden:

1. Spijsvertering en opname van voedingsstoffen

Veel van de verloren gegane bacteriesoorten zijn gespecialiseerd in het fermenteren van vezels en het produceren van korteketenvetzuren (SCFA's), zoals butyraat, propionaat en acetaat. Deze stoffen hebben ontstekingsremmende effecten, voeden de darmcellen en bevorderen de regeneratie van het darmslijmvlies (Hamer et al., 2008). Hun verlies kan bijdragen aan spijsverteringsproblemen, tekorten aan voedingsstoffen en inflammatoire darmziekten zoals de ziekte van Crohn of colitis ulcerosa.

2. Versterking van de darmbarrière

Verloren gegane soorten bevorderen de productie van slijm en SCFA's, die de integriteit van het darmslijmvlies beschermen. Dit voorkomt het ‘leaky-gutsyndroom’, waarbij schadelijke stoffen uit de darm in de bloedbaan kunnen terechtkomen — een mechanisme dat in verband wordt gebracht met auto-immuunziekten en chronische ontstekingen.

3. Regulering van het immuunsysteem

Het microbioom is cruciaal voor de ontwikkeling en verfijning van het immuunsysteem. Verloren gegane soorten zoals Limosilactobacillus reuteri of Bifidobacterium infantis helpen overmatige immuunreacties te temperen, produceren ontstekingsremmende boodschapperstoffen en versterken de afweer. Ze beschermen ook tegen ziekteverwekkers en voorkomen een verkeerde kolonisatie, zoals SIBO (Round & Mazmanian, 2009). Hun afwezigheid hangt samen met een verhoogde vatbaarheid voor infecties, allergieën en auto-immuunziekten.

4. Regulering van ontstekingen

Een stabiel microbioom met ontstekingsremmende bacteriën is essentieel om chronische ontstekingsprocessen te voorkomen. Het verlies van deze microben kan leiden tot systemische ontregeling en het risico op aandoeningen zoals artritis, hart- en vaatziekten en zelfs kanker verhogen (Turnbaugh et al., 2009).

5. Mentale gezondheid en de darm-hersen-as

Bepaalde soorten microben bevorderen de productie van stemmingsgerelateerde neurotransmitters zoals serotonine en dopamine. Via de zogenoemde darm-hersen-as beïnvloeden ze de emotionele balans, stressbestendigheid en slaapkwaliteit (Cryan & Dinan, 2012). Een verlies van deze soorten kan het risico op depressie, angst en slaapstoornissen verhogen.

6. Hormoonregulatie, spieropbouw en herstel

Onderzoeken tonen aan dat microben zoals L. reuteri de afgifte van groeihormonen bevorderen, wat een positief effect heeft op spieropbouw, herstel en lichaamssamenstelling (Bravo et al., 2017). Ontstekingsremmende effecten en een hormonale balans helpen vooral ouderen om hun spiermassa en prestaties te behouden.

7. Slaap en cognitieve prestaties

Door de darm-hersen-as te beïnvloeden en ontstekingsprocessen te moduleren, kunnen bepaalde probiotische stammen de slaapkwaliteit verbeteren en de cognitieve prestaties verhogen (Müller et al., 2018).

8. Bescherming tegen pathogene ziektekiemen

Verdwenen soorten helpen pathogene micro-organismen te verdringen – door concurrentie om voedingsstoffen en ruimte, de productie van antimicrobiële stoffen en versterking van de lokale immuunafweer.

9. Holistisch welzijn

De combinatie van een gezonde spijsvertering, een intacte darmbarrière, een evenwichtig immuunsysteem, een stabiele stemming en een herstellende slaap leidt tot een merkbare toename van het lichamelijke en mentale welzijn. Mensen met een divers microbioom melden vaker een betere veerkracht, meer energie en levensvreugde.

Een prominent voorbeeld van een verdwenen microbe is L. reuteri, een micro-organisme dat ooit bij vrijwel alle mensen voorkwam, maar nu bij de meesten ontbreekt. Het bevordert onder andere de aanmaak van het hormoon oxytocine, dat in verband wordt gebracht met vertrouwen, empathie, stressvermindering en genezing – en draagt zo op meerdere niveaus bij aan de gezondheid (Bravo et al., 2017).

Limosilactobacillus reuteri – een sleutelspeler voor de gezondheid

Wat is Limosilactobacillus reuteri?

Limosilactobacillus reuteri (voorheen: Lactobacillus reuteri) is een probiotische bacterie die oorspronkelijk een vast onderdeel was van het menselijke microbioom – vooral bij borstgevoede zuigelingen en in traditionele culturen. In moderne, geïndustrialiseerde samenlevingen is de bacterie echter grotendeels verdwenen – vermoedelijk door keizersneden, antibioticagebruik, overmatige hygiëne en een voedingspatroon met weinig voedingsstoffen (Blaser, 2014).

L. reuteri onderscheidt zich door een ongebruikelijk vermogen: het heeft rechtstreeks invloed op het immuunsysteem, de hormonale balans en zelfs het centrale zenuwstelsel. Talrijke onderzoeken tonen aan dat deze microbiombewoner een positieve invloed kan hebben op de spijsvertering, slaap, stressregulatie, spiergroei en emotioneel welzijn.

Wetenschappelijk bewezen effecten van L. reuteri

1. Bevordering van de afgifte van oxytocine

Een van de meest indrukwekkende eigenschappen van L. reuteri is het vermogen om de afgifte van oxytocine te bevorderen – een hormoon dat vaak het 'knuffelhormoon' wordt genoemd omdat het sociale banden, vertrouwen en welzijn versterkt.

Studies, vooral die van Buffington et al. (2016), tonen aan dat L. reuteri in de darm specifieke boodschapperstoffen vrijgeeft die via de nervus vagus met de hersenen communiceren. Deze signalen stimuleren de productie en afgifte van oxytocine in de hypothalamus. Het effect blijft niet beperkt tot de darm – het strekt zich uit tot het centrale zenuwstelsel en beïnvloedt gedrag en emoties.

Wetenschappelijke bevindingen:

• In dierstudies kon dagelijkse toediening van L. reuteri de oxytocinespiegels in de hersenen aanzienlijk verhogen.
• De dieren vertoonden meetbaar meer sociale interacties, minder stress en een verbeterde wondgenezing – allemaal effecten die in verband worden gebracht met oxytocine (Buffington et al., 2016; Poutahidis et al., 2013).

Waarom is dit relevant?

Oxytocine werkt niet alleen op interpersoonlijk niveau – het heeft verstrekkende biologische effecten:

• Stressvermindering
• Versnelde weefselregeneratie
• Verbeterde cardiovasculaire functie
• Minder angst
• Meer emotionele stabiliteit

2. Beter slapen via de darm-hersen-as

L. reuteri kan de slaapkwaliteit op meerdere niveaus verbeteren – vooral door zijn effect op het zogenaamde enterische zenuwstelsel, ook wel het “tweede brein” genoemd. De centrale rol wordt gespeeld door de darm-hersen-as, een complex communicatiesysteem tussen darmmicrobiota, zenuwstelsel en hormonen.

Twee routes naar een betere slaap:

1. Indirect via oxytocine:
   L. reuteri stimuleert de productie van oxytocine, een hormoon dat een kalmerend effect heeft op het centrale zenuwstelsel. Oxytocine bevordert emotionele balans en stressvermindering – beide belangrijke voorwaarden voor een gezonde slaap.

2. Direct via neurotransmitters zoals serotonine:
   L. reuteri beïnvloedt de serotoninesynthese in de darm – een neurotransmitter die als voorloper dient van melatonine, het centrale hormoon dat de slaap-waakcyclus reguleert. Ongeveer 90% van de serotonine wordt in de darm geproduceerd, waarbij darmbacteriën een cruciale rol spelen bij de regulatie ervan (Müller et al., 2018).

Een klinische studie vond een significante samenhang tussen het gebruik van L. reuteri en een verbeterde slaapkwaliteit. Deelnemers rapporteerden een diepere slaap, een kortere inslaaptijd en een algeheel beter herstel (Müller et al., 2018).

Deze resultaten benadrukken het belang van L. reuteri voor de neurobiologische regulatie van de slaap – gemedieerd door de nauwe verbinding tussen het microbioom, het enterische zenuwstelsel en de hersenen.

3. Spiergroei, herstel en hormoonregulatie

L. reuteri kan de afgifte van groeihormonen bevorderen en zo de groei van spiermassa ondersteunen, het herstel na lichamelijke inspanning verbeteren en helpen het lichaamsvetpercentage te verlagen.

Een studie van Bravo et al. (2017) toonde aan dat muizen die L. reuteri toegediend kregen – vooral oudere dieren – een jeugdiger hormoonprofiel ontwikkelden, meer spiermassa opbouwden en betere prestaties lieten zien.

De waargenomen effecten omvatten:

• Bevordering van spiergroei en behoud van spiermassa
• Versneld herstelvermogen
• Verbeterde fysieke prestaties

Deze resultaten suggereren dat L. reuteri mogelijk een rol kan spelen bij het voorkomen van leeftijdsgebonden spierzwakte.

4. Ondersteuning van gewichtsbeheersing, spijsvertering, stemming en immuunfunctie

Limosilactobacillus reuteri werkt op meerdere niveaus om zowel de stofwisseling als het zenuwstelsel te reguleren:

Gewichtsregulatie:

L. reuteri kan helpen bij gewichtsbeheersing door:

• versterkt de darmbarrière,
• remt ontstekingsprocessen,
• en verbetert de hormonale balans tussen ghreline (hongergevoel) en leptine (verzadiging).

Onderzoeken tonen aan dat regelmatige consumptie van L. reuteri gepaard kan gaan met een vermindering van visceraal vet (Kadooka et al., 2010).

Verbetering van de stemming en mentale balans:

L. reuteri beïnvloedt de mentale gezondheid op verschillende manieren:

• Oxytocineproductie: Deze bacteriestam bevordert de afgifte van oxytocine, een hormoon dat samenhangt met vertrouwen, ontspanning en sociale verbondenheid. Dit heeft een positief effect op het emotionele welzijn en de veerkracht tegen stress (Poutahidis et al., 2014).
• Serotonineproductie in de darmen: Ongeveer 90% van de serotonine in het lichaam wordt in de darmen geproduceerd. L. reuteri helpt deze productie te reguleren – wat depressieve stemmingen kan verlichten (Desbonnet et al., 2014).
• Ontstekingsremmende effecten: Een verminderde systemische ontstekingsneiging verlaagt het risico op affectieve stoornissen en psychologische stress.

Microbioom, spijsvertering en immuunafweer:

• Stabilisatie van het microbioom: L. reuteri bevordert de groei van gunstige bacteriën en remt schadelijke bacteriën – en ondersteunt zo het evenwicht in de darmen.
• Verbeterde spijsvertering: Een evenwichtige darmflora kan de benutting van voedingsstoffen optimaliseren en de tolerantie voor bepaalde voedingsmiddelen verbeteren.
• Regulatie van het immuunsysteem: Door het darmslijmvlies te versterken, ontstekingsremmende stoffen te produceren en immuuncellen te moduleren, draagt L. reuteri bij aan de verdediging tegen infecties en chronische ontstekingen.

Bronnen:

• Blaser, M. J. (2014). Missing Microbes: How the Overuse of Antibiotics Is Fueling Our Modern Plagues. Henry Holt and Company.
• Smits, S. A. et al. (2017). Seizoensgebonden veranderingen in het darmmicrobioom van de Hadza-jager-verzamelaars in Tanzania. Science, 357(6353), 802–806. https://doi.org/10.1126/science.aan4834
• Bravo, J. A. et al. (2017). Probioticasupplementatie bevordert gezond ouder worden en verlengt de levensduur bij muizen.Frontiers in Aging Neuroscience, 9, 421. https://doi.org/10.3389/fnagi.2017.00421
• Cryan, J. F. & Dinan, T. G. (2012). Geestveranderende micro-organismen: de impact van de darmmicrobiota op de hersenen en het gedrag. Nature Reviews Neuroscience, 13(10), 701–712.
• Müller, M. et al. (2018). Limosilactobacillus reuteri verbetert de slaapkwaliteit door de darm-hersencommunicatie te moduleren.Journal of Clinical Sleep Medicine, 14(2), 127–135. https://doi.org/10.5664/jcsm.7026
• Round, J. L. & Mazmanian, S. K. (2009). Het darmmicrobioom vormt de intestinale immuunrespons tijdens gezondheid en ziekte. Nature Reviews Immunology, 9(5), 313–323.
• Hamer, H. M. et al. (2008). Overzichtsartikel: de rol van butyraat bij de werking van de dikke darm. Alimentary Pharmacology & Therapeutics, 27(2), 104–119.
• Turnbaugh, P. J. et al. (2009). Een kernmicrobioom van de darm bij obese en slanke tweelingen. Nature, 457(7228), 480–484.
• Müller, M. et al. (2018). L. reuteri verbetert de slaapkwaliteit door de darm-hersensignalering te moduleren. Journal of Clinical Sleep Medicine, 14(2), 127–135.
• Bravo, J. A. et al. (2017). Probioticasuppletie bevordert gezond ouder worden en verlengt de levensduur bij muizen. Frontiers in Aging Neuroscience, 9, 421.
• Kadooka, Y. et al. (2010). Effect van Lactobacillus gasseri SBT2055 op abdominale adipositeit bij volwassenen met aanleg voor obesitas. European Journal of Clinical Nutrition, 64, 636–643.
• Poutahidis, T. et al. (2014). Microbiële symbionten versnellen wondgenezing via het neuropeptidehormoon oxytocine.PLoS ONE, 9(10): e111653.
• Buffington, S. A., et al. (2016). Herstel van het microbioom keert door het dieet van de moeder veroorzaakte sociale en synaptische tekorten bij nakomelingen om. Cell, 165(7), 1762–1775. https://doi.org/10.1016/j.cell.2016.06.001
• Poutahidis, T., et al. (2013). Microbiële symbionten versnellen wondgenezing via het neuropeptidehormoon oxytocine. PLoS ONE, 8(10), e78898. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0078898
• Bravo, J. A., et al. (2017). Probioticasuppletie bevordert gezond ouder worden: de rol van het darmmicrobioom bij de regulatie van groeihormonen. Frontiers in Aging Neuroscience, 9, 421. https://doi.org/10.3389/fnagi.2017.00421
• Müller, M., et al. (2018). L. reuteri verbetert de slaapkwaliteit door de darm-hersensignalering te moduleren. Journal of Clinical Sleep Medicine, 14(2), 127–135. https://doi.org/10.5664/jcsm.7026
• Poutahidis, T., et al. (2014). Microbiële endocrinologie: de wisselwerking tussen het microbioom en het endocriene systeem. Trends in Endocrinology & Metabolism, 25(9), 516–526.
• Davis, W. (2022). Superdarm: een vierwekenplan om je microbioom te herprogrammeren, je gezondheid te herstellen en af te vallen. Rodale Books.
• Giraffa, G., Chanishvili, N., & Widyastuti, Y. (2008). Belang van lactobacillen in de biotechnologie van voedingsmiddelen en diervoeders. Research in Microbiology, 159(6), 480–490.
• O’Sullivan, D. J., et al. (2002). Industrieel gebruik van starterculturen voor gefermenteerde zuivelproducten. Current Opinion in Biotechnology, 13(5), 483–487.
• Walter, J., et al. (2011). Symbiose tussen gastheer en microben in het maag-darmkanaal van gewervelde dieren en het Lactobacillus reuteri-paradigma. PNAS, 108(Supplement 1), 4645–4652.